Том 18 № 2 (2026): ЕВРАЗИЯЛЫК САЛАМАТТЫКТЫ САКТОО ЖУРНАЛЫ

Заара табарсыктын моюнчасынын тырыктык деформациясы простатанын жакшы сапаттагы гиперплазиясын хирургиялык дарылоодон кийинки эң көп кездешкен татаалдашуулардын бири болуп саналат жана төмөнкү заара чыгаруучу жолдордун уродинамикасынын бузулушу, ошондой эле кайталама операцияларды жасоо коркунучунун жогору болушу менен коштолот. Изилдөөнүн максаты операциядан кийинки татаалдашуулардын оордук даражасын адаптацияланган Клавьен-Диндо системасы боюнча баалоо менен табарсыктын моюнчасынын тырыктык деформациясын алдын алуунун жана дарылоонун натыйжаларын жакшыртуу болгон. Изилдөөгө 2020-2025-жылдары операция жасалган табарсыктын моюнчасынын тырыктык деформациясы бар 106 бейтап киргизилген. Негизги топту операциядан кийин иштелип чыккан протоколго ылайык Лонгидаза® препараты жергиликтүү киргизилген 56 бейтап, ал эми контролдук топту препарат булчуң ичине киргизилген 50 бейтап түзгөн. Алдын алуунун жана дарылоонун натыйжалуулугу уродинамикалык жана аспаптык ыкмалардын жардамы менен, ошондой эле табарсыктын моюнчасынын тырыктык деформациясын хирургиялык дарылоого ылайыкташтырылган Клавьен-Диндо системасы боюнча операциядан кийинки татаалдашуулардын оордук даражасын баалоо аркылуу аныкталган. Дарылоонун натыйжалуулугу негизги топто 92,9%, контролдук топто 66% түзгөн, ал эми оорунун кайталануу көрсөткүчү тиешелүүлүгүнө жараша 7,1% жана 34% болгон. Операциядан кийинки 1 айга чейинки мезгилде табарсыктын функционалдык абалы эки топто тең операцияга чейинки көрсөткүчтөргө салыштырмалуу жакшырган жана топтордун ортосунда статистикалык жактан маанилүү айырмачылык аныкталган (p < 0,05). Бир жылдан кийин негизги топто Qmax 22,45 ± 2,78 мл/с, ал эми контролдук топто 15,62 ± 1,54 мл/с түзгөн. Заара чыгаргандан кийинки калдык зааранын көлөмү тиешелүүлүгүнө жараша 20,02 ± 8,48 мл жана 70,34 ± 11,25 млге чейин азайган. Операциядан кийинки татаалдашуулар адаптацияланган Клавьен-Диндо системасы боюнча I-III даражаларга туура келген, IV-V даражадагы татаалдашуулар катталган эмес. Учурлардын 44,3%ында жеңил татаалдашуулар аныкталып, консервативдик жол менен дарыланган: алардын 36,2%ы негизги топко, 63,8%ы контролдук топко туура келген. Учурлардын 19,8%ында оорунун кайталанышы аныкталып, кайталап хирургиялык дарылоо жүргүзүлгөн: алардын 19,0%ы негизги топко, 81%ы контролдук топко туура келген. Табарсыктын моюнчасынын тырыктык деформациясы кайталанган учурда 6 айдан 1 жылга чейинки мөөнөттө трансуретралдык резекция жүргүзүлүп, андан кийин иштелип чыккан ыкмага ылайык антифиброздук препарат жергиликтүү жана булчуң ичине киргизилген. Кийинки 6-12 айдын ичинде оорунун кайра кайталанышы байкалган эмес

Курч парапроктит – бул клиникалык жактан маанилүү, параректалдык ткандардагы гнойдуу- сезгенүү жаракаты, кайталоо коркунучу жана аналдык фистуланын пайда болушуна байланыштуу өз убагында диагностикалоону, адекваттуу хирургиялык дренажды жана кийинки көзөмөлдү талап кылат. Бул изилдөөнүн максаты – курч парапроктит менен ооруган бейтаптардын этиологиясы, патогенези, классификациясы, диагностикасы, хирургиялык дарылоосу жана операциядан кийинки башкаруу боюнча учурдагы адабияттагы маалыматтарды жалпылоо болду. Салыштырма талдоонун элементтерин камтыган сүрөттөмөлүү адабият карап чыгуу жүргүзүлдү. Карап чыгуу көрсөткөндөй, курч парапроктит көбүнчө криптоглонддук инфекциянын полимикробиалдык флорасынын таасиринен жана гнойдун перианальдык, интесфинктердик, ишиоанальдык же супралеватордук мейкиндикке жайылышынан улам пайда болот. Типиктүү беттик абсцессди диагностикалоо үчүн клиникалык текшерүү жана манжа менен ректалдык текшерүү жетиштүү, ал эми кайталануучу, терең жана Крон оорусуна байланыштуу формалар магниттик-резонанс томографиясын же эндоанальдык ультраүн диагностикасын талап кылат. Убагында жасалган кесүү жана дренаж дарылоонун негизги ыкмасы бойдон калууда. Биринчи фистулотомия так ырасталган төмөн жайгашкан фистулалар учурунда гана негиздүү болуп, ал эми татаал формалар этаптык ыкманы талап кылып, зарыл болгондо дренаждык сетонду колдонууну камтышы мүмкүн. Анализделген булактарга ылайык, дренаждан кийин фистула пайда болуунун жыштыгы 23,0%дан 33,9%га чейин болгон, ал эми бир рандомизацияланган изилдөөдө тампонадды алып салуу оору деңгээлин 38,2 баллдан 28,2 баллга чейин төмөндөтүп, фистула пайда болуунун же кайра кайталоонун статистикалык маанилүү жогорулашына алып келген эмес. Антибиотик терапиясы системалуу инфекция, целлюлит, иммундук депрессия же кант диабети учурларында тандалма түрдө колдонулган. Оптималдуу башкаруу стратегиясы анатомиялык формасына, фистула пайда болуу тобокелдигине, системалуу көрүнүштөргө жана кошумча ооруларга жараша ылайыкташтырылышы керек. Изилдөөнүн практикалык мааниси курч парапроктит менен ооруган бейтаптарды катмарлуу башкаруу алгоритмин негиздөөдө, ал оорунун жөнөкөй жана татаал формаларын айырмалоого, сүрөткө түшүрүү, антибиотик терапиясы жана этаптуу хирургиялык дарылоо зарылдыгын өз убагында аныктоого, ошондой эле рецидив жана аналдык фистула түзүлүү тобокелдигин эске алууга мүмкүндүк берет