Эркектердин негизги топторундагы антиретровирустук терапиянын иммунологиялык эффективдүүлүгү
Аннотация
03.09.2025-жылга карата Кыргыз Республикасында АИВ менен жашаган 15 095 адам катталган. Антиретровирустук терапияны 6393 банги заттын ийне аркалуу колонуучу адамдарды алып, алардын ичинен 5374 (84,06 %) адамда вирус жүгү <50 көчүрмө/мл деңгээлине жетишилген. Заманбап дарылоо схемасы – 2 Тескери транскриптазанын нуклеозиддик ингибиторлору + долутегравир – 5100 (79,77 %) бейтап тарабынан кабыл алынууда. Инъекциялык наркотиктерди колдонгон адамдардын арасында 2025-жылы 2018-жылга салыштырмалуу CD4 деңгээли 200 кл/мклден төмөн болуп, ВИЧ инфекциясынын биринчи клиникалык стадиясында турган эркектердин үлүшү 14,09 %га азайганы байкалган. Ыктымал гетеросексуалдык жугуу жолу бар эркектердин тобунда ушул эле мезгил ичинде иммундук статусу төмөн болуп, ВИЧ-инфекциясынын биринчи клиникалык стадиясында турган бейтаптардын үлүшү 5,69 %га кыскарган. Бул көрсөткүчтүн эң олуттуу төмөндөшү гомосексуалдык жугуу жолу бар эркектердин арасында катталып, 2018-жылга салыштырмалуу 24,96 %ды түзгөн. Изилдөөнүн максаты: негизги топторго кирген эркектер арасында антиретровирустук терапиянын иммунологиялык эффективдүүлүгүн баалоо. АИВтин катталган 15 095 учурдун жана ≥18 жаштагы 9006 эркектин маалыматтары анализделди. CD4+ Т-клеткаларынын деңгээлинин өзгөрүүсү антиретровирустук терапиянын башталганга чейинки жана 03.09.2025-жылдагы көрсөткүчтөр менен, ошондой эле 2018-жылдагы маалыматтар менен салыштырылып изилденди. Эркектер менен жыныстык катнашка барган эркектер арасында CD4 > 500 кл/мкл көрсөткүчү бар бейтаптардын үлүшү 2018-жылдагы 23,25 %дан 2025-жылы 62,28 %га чейин өсүп, иммунологиялык эффективдүүлүктүн 33,4 %га жогорулаганын көрсөттү. Психоактивдүү заттарды инъекция жолу менен колдонгон адамдарда бул өсүш 34,5 %ды түздү, гетеросексуал жол менен жугузган эркектерде – 30,5 %. Антиретровирустук терапияны эрте баштоо артыкчылык берет: иммундук калыбына келүүнүн жакшы динамикасы, ЖИКС жана кошумча оорулар коркунучунун төмөндөшү, кеч дарылоого караганда өлүмдүүлүктүн азайышы байкалат
Ключові слова:
АИВ; CD4; иммунологиялык эффективдүүлүк; гетеросексуал эркектер; вирус жүгүПосилання
[1] World Health Organization. HIV and AIDS [Internet]. 15 Jul 2025 [cited 2025 Dec 20]. Available from: https://share.google/oGvaE4kt3vO72kyuu
[2] Shabdan kyzy Z., Omonov I., Djumagulova A., Abdyraeva B. The gender-specific survival rates among people living with HIV on antiretroviral therapy in the Kyrgyz Republic. Euroasian Health Journal. 2024;5:23–30. DOI: 10.54890/1694-8882-2024-5-23
[3] World Health Organization. HIV – Estimated antiretroviral therapy coverage among people living with HIV [Internet]. Global Health Observatory. [cited 2024 Mar 20]. Available from: https://www.who.int/data/gho/indicator-metadata-registry/imr-details/4477
[4] Lorestani RC, Kazemisafa N, Rostamian M, et al. Survival-related Factors in HIV/AIDS Patients: A Retrospective Cohort Study from 2011 to 2019 in Kermanshah, Iran. Curr HIV Res. 2022;20(5):419–27. DOI: 10.2174/1570162X20666220617141619
[5] Soria A, Lazzarin A. Antiretroviral treatment strategies and immune reconstitution in treatment-naïve HIV-infected patients with advanced disease. J Acquir Immune Defic Syndr. 2007;46 Suppl 1:S19–30. DOI:10.1097/01.qai.0000286598.00313.a6
[6] Puertas MC, Noguera-Julian M, Massanella M, et al. Lack of concordance between residual viremia and viral variants driving de novo infection of CD4+ T cells on ART. Retrovirology. 2016;13:51. DOI: 10.1186/s12977-016-0282-9
[7] Solomon SS, Solomon S, McFall AM, et al. Integrated HIV testing, prevention, and treatment intervention for key populations in India: a cluster-randomised trial. Lancet HIV. 2019;6(5):e283–96. DOI: 10.1016/S2352-3018(19)30034-7
[8] Scarsi KK, Havens JP, Podany AT, et al. HIV-1 integrase inhibitors: a comparative review of efficacy and safety. Drugs. 2020;80:1649–76. DOI: 10.1007/s40265-020-01379-9
[9] Lee MJ, Fidler S, Frater J. Immunotherapeutic approaches to HIV cure and remission. Curr Opin Infect Dis. 2022;35(1):31–41. DOI: 10.1097/QCO.0000000000000803
[10] Castelli R, Schiavon R, Preti C, Ferraris L. HIV-related lymphoproliferative diseases in the era of combination antiretroviral therapy. Curr HIV Res. 2020;20(3):175–80. DOI: 10.2174/1871529X20666200415121009
[11] Lima VD, Brumme ZL, Brumme C, Sereda P, Krajden M, Wong J, et al. The impact of treatment as prevention on the HIV epidemic in British Columbia, Canada. Curr HIV/AIDS Rep. 2020;17:77–87. DOI: 10.1007/s11904-020-00482-6
[12] Kusemererwa S, Akena D, Nakanjako D, Kigozi J, Nanyunja R, Nanfuka M, et al. Strategies for retention of heterosexual men in HIV care in sub-Saharan Africa: a systematic review. PLoS One. 2021;16(2):e0246471. DOI: 10.1371/journal.pone.0246471
